
Opgebaard liggen op je zij: kan dat?
In het kort
- Opgebaard liggen betekent dat een overledene na de verzorging zichtbaar ligt, zodat nabestaanden afscheid kunnen nemen.
- Er is geen regel die voorschrijft dat iemand op de rug moet liggen. Op de zij kan vaak ook.
- De uitvaartverzorger kijkt of de houding verantwoord en stabiel te houden is.
- Bespreek een bijzondere wens zo vroeg mogelijk, het liefst vóór de verzorging.
Veel mensen denken bij een opbaring automatisch aan een overledene die op de rug in een kist ligt. Toch zijn er nabestaanden die zich afvragen of een andere houding mogelijk is. Bijvoorbeeld omdat iemand altijd op zijn of haar zij sliep of omdat dit beter past bij de persoon die is overleden.
Maar kan iemand daadwerkelijk op zijn of haar zij liggend worden opgebaard? Het korte antwoord is: ja, dat is in sommige gevallen mogelijk, al zijn er wel belangrijke aandachtspunten.
Wat betekent opgebaard liggen?
Opbaren betekent dat een overledene na de laatste verzorging zo wordt neergelegd dat familie en vrienden afscheid kunnen nemen. Dat kan in een kist, op een opbaarplank, in een wade of in het eigen bed. De overledene kan thuis worden opgebaard of in een uitvaartcentrum of rouwcentrum. Meestal wordt het lichaam gekoeld, zodat het tot aan de uitvaart in goede staat blijft. Meer over thuis opbaren lees je in de voordelen van thuisopbaring.
De meeste mensen liggen tijdens de opbaring op de rug, met de handen op de buik of langs het lichaam. Maar dat is een gewoonte, geen verplichting.
Is een opbaring op de zij toegestaan?
Er bestaat in Nederland geen wettelijke regel die voorschrijft dat een overledene uitsluitend op de rug moet worden opgebaard. De manier van opbaren is in principe een persoonlijke keuze van de nabestaanden of kan aansluiten bij de vooraf vastgelegde wensen van de overledene.
Een opbaring op de zij is daarom mogelijk, mits dit technisch verantwoord is en zorgvuldig wordt uitgevoerd.
TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.
Waarom kiezen mensen voor een zijligging?
Er zijn verschillende redenen waarom nabestaanden of de overledene zelf voor deze houding kiezen.
Bijvoorbeeld omdat:
- de overledene altijd op de zij sliep;
- deze houding een natuurlijke en herkenbare uitstraling geeft;
- het beter aansluit bij de persoonlijkheid van de overledene;
- het een gevoel van rust of geborgenheid oproept.
Voor sommige families kan zo'n persoonlijke keuze helpen om het afscheid vertrouwder en troostrijker te maken.
Is een opbaring op de zij altijd mogelijk?
Hoewel een zijligging mogelijk is, is dit niet in iedere situatie haalbaar.
De uitvaartverzorger beoordeelt samen met de verzorgers van de overledene of de gewenste houding verantwoord kan worden gerealiseerd. Daarbij wordt onder meer gekeken naar:
- de lichamelijke conditie van de overledene;
- het moment waarop de verzorging plaatsvindt;
- de duur van de opbaring;
- de gebruikte opbaarvoorziening;
- eventuele koeling of thanatopraxie.
Soms is extra ondersteuning met kussens of speciale materialen nodig om de houding stabiel en waardig te houden.

Hoe wordt een overledene in zijligging ondersteund?
Wanneer gekozen wordt voor een opbaring op de zij, wordt het lichaam zorgvuldig ondersteund.
Hiervoor kunnen onder andere worden gebruikt:
- zachte positioneringskussens;
- steunrollen;
- onzichtbare ondersteuningsmaterialen onder kleding of beddengoed;
- een aangepaste opbaarplank of bed.
Het doel is dat de overledene gedurende de gehele opbaringsperiode in een natuurlijke en respectvolle houding blijft liggen.
Kan dit zowel thuis als in een uitvaartcentrum?
Ja. Een opbaring op de zij kan zowel bij een thuisopbaring als in een uitvaartcentrum mogelijk zijn.
Wel verschilt het per locatie welke voorzieningen beschikbaar zijn. Daarom is het verstandig om deze wens zo vroeg mogelijk met de uitvaartondernemer te bespreken.
Zijn er situaties waarin een zijligging niet wordt geadviseerd?
Soms kan een andere houding minder geschikt zijn.
Bijvoorbeeld wanneer:
- het lichaam extra kwetsbaar is;
- langdurige opbaring plaatsvindt;
- er medische omstandigheden zijn waardoor de houding moeilijk te behouden is.
In zulke gevallen zal de uitvaartverzorger uitleggen welke mogelijkheden er wel zijn.

Een persoonlijk afscheid staat centraal
De uitvaartbranche biedt tegenwoordig steeds meer ruimte voor persoonlijke wensen. Niet alleen in muziek, bloemen of de locatie van de uitvaart, maar ook in de manier waarop iemand wordt opgebaard.
Sommige mensen kiezen bijvoorbeeld voor:
- een eigen bed in plaats van een kist tijdens de opbaring;
- favoriete kleding;
- persoonlijke dekens of kussens;
- een open of gesloten kist;
- een opbaring in een houding die vertrouwd aanvoelt.
Door deze persoonlijke keuzes kan een afscheid beter aansluiten bij het leven en de gewoonten van de overledene.
Bespreek de mogelijkheden vooraf
Heeft de overledene tijdens zijn of haar leven aangegeven graag op de zij te willen worden opgebaard? Of denken nabestaanden dat deze houding beter past?
Bespreek deze wens dan zo snel mogelijk met de uitvaartondernemer. Die kan aangeven wat in de betreffende situatie mogelijk is en samen zoeken naar een passende oplossing.
Mag je een overledene alleen laten?
Ja. Je bent niet verplicht om dag en nacht bij een opgebaarde overledene te blijven. Sommige families kiezen er bewust voor om te waken, bijvoorbeeld uit traditie of geloof, of omdat het fijn voelt om nog even dichtbij te zijn. Anderen gaan gewoon slapen of de deur uit. Beide is goed. Bij een thuisopbaring is het wel verstandig om de kamer koel te houden en de afspraken van de uitvaartverzorger over koeling te volgen.
Zoek je een plek om iemand op te baren buiten je eigen huis? In onze gids vind je rouwcentra en specialisten in opbaren en verzorging.
Samenvatting
Ja, op je zij liggend opgebaard worden is in Nederland in veel gevallen mogelijk. Er is geen wettelijke verplichting om een overledene uitsluitend op de rug op te baren. Wel moet de gekozen houding technisch verantwoord zijn en zorgvuldig worden ondersteund.
Een persoonlijke opbaring kan bijdragen aan een afscheid dat recht doet aan wie iemand was. Daarom denken uitvaartverzorgers steeds vaker mee over wensen die verder gaan dan de traditionele invulling van een opbaring.
Veelgestelde vragen
Kan iemand op de zij opgebaard worden?
Ja, dat is in veel gevallen mogelijk. Er is geen regel die een rugligging voorschrijft. De uitvaartverzorger beoordeelt of de houding verantwoord is en ondersteunt het lichaam met kussens of steunrollen.
Kan iemand ook zittend opgebaard worden?
Een andere houding dan liggend is ongebruikelijk en niet altijd haalbaar. Vraag je uitvaartondernemer wat in jouw situatie mogelijk is.
Hoe lang blijft iemand opgebaard?
Meestal tot de dag van de uitvaart. Hoe lang dat precies is, hangt af van de datum van de uitvaart en de afspraken met de uitvaartondernemer.
Mag je een opgebaarde overledene alleen laten?
Ja. Waken is een persoonlijke keuze, geen verplichting. Volg wel de afspraken over koeling en temperatuur in de kamer.
Een volgende stap
Stappenplan na overlijden
Wat moet er wanneer gebeuren? Het stappenplan zet het voor je op een rij, van de eerste uren tot de weken erna.
Open het stappenplan →Ondernemers in Opbaren & Verzorging die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Opbaren & Verzorging in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

De Laatste Z
Een mooi en natuurlijk afscheid, zonder zichtbare koeling. Met thanatopraxie kan uw dierbare een natuurlijke uitstraling behouden en is er alle ruimte om thuis of in een uitvaartcentrum afscheid te nemen. De Laatste Z biedt specialistische postmortale zorg met aandacht voor ieder detail.

Inze Meijer Cosmetisch verzorger
Zwolle
Inze Meijer uit Zwolle verzorgt overledenen met camouflage, postmortale make-up en cosmetische verzorging. Met rust, aandacht en vakmanschap zorgt zij dat je dierbare er vertrouwd en verzorgd uitziet, zodat je op een fijne manier afscheid kunt nemen.