Thuis opbaren: drie redenen om ervoor te kiezen en waar je op let

In het kort

• Thuis opbaren voelt vertrouwd en geeft je zelf de regie over het afscheid.
• Je hebt geen kosten voor de huur van een kamer in een rouwcentrum.
• De overledene wordt thuis gekoeld, of is vooraf behandeld met thanatopraxie.
• Let op de temperatuur in de kamer, direct zonlicht en de bereikbaarheid van de ruimte.

Overweeg je een opbaring thuis? Lees drie redenen om voor thuis opbaren te kiezen, het verschil tussen koeling en thanatopraxie en praktische tips.

Na een overlijden kiezen veel nabestaanden ervoor om hun dierbare thuis op te baren. Opbaren betekent letterlijk een overledene 'op een baar leggen'. Een opbaring geeft je de kans om in de dagen voor de uitvaart nog dicht bij je dierbare te zijn en fysiek afscheid te nemen. Dat kan helpen bij het verwerken van het verlies. In dit artikel lees je drie redenen om voor thuis opbaren te kiezen, hoe het werkt en waar je op let.

Drie redenen om thuis op te baren

1. Thuis voelt vertrouwd

In je eigen huis liggen herinneringen aan het leven samen. Doordat de omgeving bekend is, kun je je helemaal richten op je dierbare. Je kunt in alle rust en vrijheid afscheid nemen, op je eigen manier.

2. Je hebt zelf de regie

Bij een opbaring thuis bepaal je zelf wanneer en hoe lang je bij je dierbare bent. Je bent niet afhankelijk van de openingstijden van een rouwcentrum. Ook bepaal je zelf wanneer familie en vrienden langskomen om afscheid te nemen. Zo kun je je dierbare tot de uitvaart dicht bij je houden.

3. Het kan voordeliger zijn

Je hoeft geen ruimte te huren, zoals een kamer in een rouwcentrum. Afhankelijk van hoe lang de opbaring duurt, kunnen die huurkosten oplopen. Is je dierbare thuis overleden en kies je voor koeling, dan hoeft hij of zij het huis vaak pas op de dag van de uitvaart te verlaten. Dat scheelt vervoer. Wel zijn er kosten voor de koeling en voor de controles door de uitvaartverzorger.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Hoe werkt thuis opbaren?

Je uitvaartverzorger zorgt samen met jou voor de laatste verzorging van je dierbare. Daarna wordt hij of zij opgebaard op een bed, in een open of gesloten kist, of op een opbaarplank. Er zijn twee manieren om het lichaam goed te houden:

Opbaren met koeling

Bij de meeste thuisopbaringen wordt de overledene gekoeld, meestal met een koelplaat of koelelementen. Koeling remt de natuurlijke veranderingen van het lichaam, maar stopt ze niet helemaal. Daarom komt de uitvaartverzorger regelmatig langs om te controleren of alles goed gaat. Lees meer over het koelen van het lichaam van een overledene.

Opbaren na thanatopraxie

Thanatopraxie is een lichte vorm van balsemen. Het lichaam blijft daardoor langer goed en er is geen koeling nodig. De behandeling zelf vindt niet thuis plaats, maar op een speciaal ingerichte locatie. Daarna kan de overledene wel thuis worden opgebaard. Lees meer over de voordelen van thanatopraxie.

Praktische tips voor een opbaring thuis

• Kies een geschikte kamer: een aparte kamer of de woonkamer, met genoeg ruimte voor bezoek.
• Bij voorkeur de begane grond: de overledene vaak de trap op en af dragen is zwaar en kan de opbaring nadelig beïnvloeden.
• Houd de kamer koel: zet bij koeling de verwarming in die kamer uit. Bij warm weer werkt koeling minder goed. Overleg dan met je uitvaartverzorger.
• Vermijd direct zonlicht: zon kan de huid laten uitdrogen en verkleuren. Een serre met veel ramen is daarom minder geschikt.
• Slaap niet in hetzelfde bed als je dierbare die gekoeld wordt. Koeling remt de natuurlijke processen, maar stopt ze niet, en de koelplaat is ijskoud.
• Wees voorzichtig met informatie in een rouwadvertentie: vermeld niet onnodig dat er thuis wordt opgebaard en wanneer het huis leeg is.

Met dank aan Thanatopraxie Rens de Peijper voor de praktijktips in dit artikel.

Liever niet thuis opbaren?

Thuis opbaren past niet bij iedereen of bij elke woning. Je kunt ook kiezen voor een opbaring in een rouwcentrum of uitvaartcentrum. Daar kun je vaak ook buiten vaste tijden afscheid nemen. In onze gids vind je rouwcentra en specialisten in opbaren en verzorging. Lees ook de voordelen van thuisopbaring.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag je iemand thuis opbaren?

De opbaring duurt tot de uitvaart. In Nederland vindt een begrafenis of crematie meestal plaats binnen zes werkdagen na het overlijden. Je uitvaartverzorger kan je vertellen wat in jouw situatie mogelijk is.

Mag je een overledene alleen laten?

Ja. Je hoeft niet dag en nacht bij je dierbare te waken. Je mag gewoon slapen of de deur uitgaan. Waken mag wel als dat voor jou of je familie belangrijk is.

Wat is het verschil tussen opbaren met koeling en na thanatopraxie?

Bij koeling wordt het lichaam koel gehouden met een koelplaat of koelelementen, en zijn controles nodig. Na thanatopraxie is geen koeling nodig en blijft het lichaam langer goed.

Kan ik thuis opbaren als mijn dierbare in het ziekenhuis is overleden?

Ja. De uitvaartverzorger kan je dierbare naar huis laten vervoeren en daar opbaren.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wat zijn de opties voor opbaring?

De overledene kan worden opgebaard thuis, in een rouwcentrum van de uitvaartondernemer, in een ziekenhuis of hospice of in een speciaal rouwcentrum. Bespreek de voorkeur direct met de uitvaartondernemer.

Vind rouwcentra en opbaringspecialisten via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Kan een uitvaart ook thuis plaatsvinden?

Ja, een uitvaart thuis is in Nederland mogelijk en was vroeger heel gewoon. Dit vergt praktische voorbereiding rondom opbaring, stoelen en catering maar geeft een intiem en persoonlijk karakter.

Bekijk deze vraag

Wat moet ik doen als iemand thuis overlijdt?

Als iemand thuis overlijdt, bel je direct de huisarts of de huisartsenpost. De arts komt langs, stelt het overlijden officieel vast en maakt de verklaring van overlijden op.

Daarna neem je contact op met een uitvaartondernemer. Die doet meestal ook de aangifte van overlijden bij de gemeente. Na die aangifte geeft de gemeente het verlof tot begraven of cremeren af.

Bekijk deze vraag

Mag ik de as van een crematie thuis bewaren?

Ja, dat is in Nederland toegestaan. Je mag de as in een urn thuis bewaren. Er is geen wettelijke verplichting om de as op een begraafplaats bij te zetten of te verstrooien. De as mag ook worden verwerkt in een herinneringssieraad of worden verstrooid op een daarvoor bestemde locatie.

💡 Bekijk de mogelijkheden voor herinneringssieraden in onze bedrijvengids.

💡 Zie ook de woordenlijst: Asbestemming.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over regelen na een overlijden