
Redenen voor het identificeren van een overleden lichaam
In het kort
- Een overlijden wordt vastgelegd in een akte van overlijden; daarvoor moet duidelijk zijn wie er is overleden.
- Identificatie helpt om de doodsoorzaak en de omstandigheden te onderzoeken.
- Nabestaanden kunnen pas ingelicht worden en de uitvaart regelen als duidelijk is wie het is.
- Bij een mogelijk misdrijf is identificatie nodig voor het strafrechtelijk onderzoek.
Wat zijn eigenlijk de redenen voor het identificeren van een overledene in Nederland? Het identificeren van een overledene is een belangrijke stap als iemand is overleden, zeker bij een onverwacht of onduidelijk overlijden. In Nederland zijn er zorgvuldige procedures om ervoor te zorgen dat de identiteit van een overledene goed wordt vastgesteld. Wij vertellen je waarom dit zo belangrijk is.
Wettelijke registratie
Eén van de redenen van het identificeren van een overleden lichaam is de registratie van het overlijden. Elk overlijden in Nederland wordt aangegeven bij de gemeente en vastgelegd in een akte van overlijden, zoals geregeld in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Daarvoor moet duidelijk zijn wie er is overleden. Zo kloppen de gegevens en kunnen alle verdere juridische stappen worden gezet.
Vaststellen van de doodsoorzaak
Het identificeren van een overledene is ook van belang bij het vaststellen van de doodsoorzaak. Zorgvuldig onderzoek, soms met een sectie (autopsie), kan informatie geven over de omstandigheden rond het overlijden. Men kan met deze informatie ook zien of er misschien betrokkenheid van derden was. Zo kan men zien of er sprake is van een natuurlijke dood, een ongeluk, zelfdoding of misschien zelfs een misdrijf.
Nabestaanden inlichten
Nog een reden waarom een overledene wordt geïdentificeerd, is om nabestaanden op de hoogte te brengen van het overlijden van hun dierbare. Zij kunnen dan verdere stappen ondernemen, zoals het regelen van de begrafenis of crematie. Als het lichaam niet wordt geïdentificeerd, kan dat voor veel onzekerheid bij de nabestaanden zorgen. Dat heeft veel invloed op hun rouwproces, zeker als zij niet goed afscheid kunnen nemen.
Strafrechtelijke procedures
Als er verdachte omstandigheden zijn rondom het overlijden, of als men denkt dat er misschien een misdrijf is gepleegd, is het identificeren van de overledene van groot belang voor het strafrechtelijk onderzoek. Het vaststellen van de identiteit helpt bij het opsporen van verdachten, het verzamelen van bewijs en het opbouwen van een zaak.
Verzamelen van statistieken
Identificatie maakt het ook mogelijk om betrouwbare gegevens over overlijdens in Nederland te verzamelen. Deze gegevens zijn waardevol voor het monitoren van de volksgezondheid en het plannen van maatregelen op het gebied van gezondheid en veiligheid.
De redenen van het identificeren van een overleden lichaam in Nederland lopen dus nogal uiteen. Het is niet alleen een juridische stap, maar gebeurt ook om belangrijke praktische en emotionele redenen. Voor nabestaanden is het van groot belang: zij kunnen dan afscheid nemen en verder in het rouwproces.
Het is goed om altijd iets bij je te hebben waardoor, in een noodgeval, jouw identiteit kan worden vastgesteld.
Veelgestelde vragen
Wanneer wordt een overledene extra onderzocht?
Bij een natuurlijk overlijden stelt meestal de behandelend arts het overlijden vast. Is het overlijden niet natuurlijk of onduidelijk, dan wordt een gemeentelijke lijkschouwer ingeschakeld en kan er verder onderzoek volgen.
Wat moet je regelen na een onverwacht overlijden?
Lees meer over wat er gebeurt bij een plotseling overlijden. Bij een overlijden door een misdrijf of ongeval kun je ook steun krijgen; lees wat Slachtofferhulp na het overlijden van een dierbare kan doen.
Wil je meer over dit soort onderwerpen weten? Kijk dan eens bij de inspiratie-artikelen op onze website, of lees ons magazine Uitvaart Inside. Ook deze onderwerpen komen regelmatig aan bod!
Vragen die families hierover stellen
Ook vaak gevraagd
Wat gebeurt er biologisch met het lichaam na overlijden?
Direct na het overlijden stoppen de hartslag en de ademhaling. Door zuurstoftekort sterven de cellen af. Na enkele uren ontstaat lijkstijfheid (rigor mortis): de spieren worden stijf doordat de energie in de spiercellen opraakt. Na ongeveer 24 tot 48 uur verdwijnt de lijkstijfheid weer. Daarna begint het ontbindingsproces, waarbij bacteriën het lichaam afbreken. Koeling vertraagt dit proces aanzienlijk.
Kan ik mijn lichaam doneren aan de wetenschap?
Ja, in Nederland kun je je lichaam na overlijden schenken aan een anatomisch instituut van een universiteit, voor medisch onderwijs en onderzoek. Je legt dit zelf vast in een handgeschreven, gedateerd en ondertekend codicil en meldt je aan bij het instituut.
Het lichaam wordt niet teruggegeven aan de familie. Na gebruik worden de resten meestal anoniem gecremeerd. Het instituut betaalt vaak het vervoer en de crematie, maar kosten voor bijvoorbeeld een afscheid zijn voor de nabestaanden. Een instituut accepteert een lichaam niet altijd; vraag daarom naar de voorwaarden.
Hoe snel verteert een lichaam in de grond?
De verteringssnelheid van een lichaam in de grond hangt af van meerdere factoren: de bodemsamenstelling, vochtigheid, temperatuur en het type kist. In een standaard houten kist op een Nederlandse begraafplaats duurt volledige vertering gemiddeld 10 tot 25 jaar. In een biologisch afbreekbare kist gaat het veel sneller door betere beluchting en vochtdoorlating.
Een volgende stap
Stappenplan na overlijden
Wat moet er wanneer gebeuren? Het stappenplan zet het voor je op een rij, van de eerste uren tot de weken erna.
Open het stappenplan →Ondernemers in Opbaren & Verzorging die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Opbaren & Verzorging in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

De Laatste Z
Een mooi en natuurlijk afscheid, zonder zichtbare koeling. Met thanatopraxie kan uw dierbare een natuurlijke uitstraling behouden en is er alle ruimte om thuis of in een uitvaartcentrum afscheid te nemen. De Laatste Z biedt specialistische postmortale zorg met aandacht voor ieder detail.

Inze Meijer Cosmetisch verzorger
Zwolle
Inze Meijer uit Zwolle verzorgt overledenen met camouflage, postmortale make-up en cosmetische verzorging. Met rust, aandacht en vakmanschap zorgt zij dat je dierbare er vertrouwd en verzorgd uitziet, zodat je op een fijne manier afscheid kunt nemen.