Voor veel mensen is het een spannend moment: een overleden dierbare voor het eerst aanraken. Sommigen twijfelen of ze het wel durven, terwijl anderen juist behoefte hebben aan dat laatste fysieke contact. Een hand vasthouden, een kus op het voorhoofd geven of nog één keer de wang strelen kan helpen om het overlijden beter te beseffen en afscheid te nemen.

Maar hoe voelt een overledene eigenlijk aan? Is de huid koud? Hard? Of voelt het nog alsof iemand slaapt?

In dit artikel leggen we uit wat je kunt verwachten en waarom de verzorging van de overledene invloed heeft op hoe iemand aanvoelt.

Waarom een overledene aanraken zo waardevol kan zijn

Veel uitvaartbegeleiders moedigen nabestaanden aan om, als zij daar behoefte aan hebben, hun dierbare nog één keer aan te raken.

Dat laatste fysieke contact kan helpen om het overlijden te verwerken. Voor veel mensen maakt het het afscheid tastbaar. Je hoofd weet misschien al dat iemand is overleden, maar door iemand nog één keer aan te raken, dringt de werkelijkheid vaak beter door.

Natuurlijk geldt ook het tegenovergestelde: niet iedereen wil of durft een overledene aan te raken. Ook dat is heel normaal. Er bestaat geen juiste of verkeerde manier om afscheid te nemen.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Hoe voelt een overledene aan?

Een overleden lichaam voelt anders aan dan een levend lichaam. Dat komt doordat de bloedsomloop en de lichaamstemperatuur stoppen.

De meeste mensen merken vooral de volgende verschillen:

• de huid voelt koeler aan;
• de huid kan steviger aanvoelen;
• spieren worden na verloop van tijd stijver door lijkstijfheid;
• de huid voelt droog aan in plaats van warm en soepel.

Toch verschilt dit per situatie. Het moment waarop je afscheid neemt én de manier waarop de overledene wordt verzorgd spelen hierin een belangrijke rol.

Een overledene die gekoeld wordt

In Nederland worden veel overledenen na de verzorging gekoeld. Dat gebeurt met behulp van een koelplaat, airconditioning of een speciale gekoelde ruimte.

Hierdoor blijft het lichaam langer in goede conditie.

Wanneer je een gekoelde overledene aanraakt, merk je meestal dat:

• de huid duidelijk koud aanvoelt;
• handen en voeten vaak het koudst zijn;
• de huid steviger aanvoelt dan je gewend bent;
• het lichaam minder soepel beweegt.

Sommige mensen schrikken hiervan. Dat is begrijpelijk. Toch ervaren veel nabestaanden het koude gevoel niet als vervelend, omdat zij vooral bezig zijn met het moment van afscheid.

Hoe voelt een overledene na thanatopraxie?

Steeds vaker kiezen families voor thanatopraxie. Dit is een lichte vorm van conservering waarbij de lichaamsvloeistoffen gedeeltelijk worden vervangen door een speciale conserveringsvloeistof. Hierdoor wordt het natuurlijke ontbindingsproces tijdelijk vertraagd.

Een belangrijk verschil is dat het lichaam meestal niet of minder intensief gekoeld hoeft te worden.

Daardoor ervaren veel nabestaanden dat hun dierbare:

• minder koud aanvoelt;
• een zachtere huid heeft;
• een natuurlijkere huidskleur behoudt;
• er rustiger en vrediger uitziet.

Veel mensen geven aan dat hun dierbare hierdoor meer lijkt te slapen dan overleden te zijn. Dat kan het afscheid voor sommige families prettiger maken.

Voelt een overledene hard aan?

Een veelgestelde vraag is of een overleden lichaam hard wordt.

Dat hangt af van het moment waarop je afscheid neemt.

Kort na het overlijden ontstaat lijkstijfheid. Hierdoor worden de spieren tijdelijk stijver. Na verloop van tijd verdwijnt deze stijfheid weer vanzelf.

Daarnaast zorgt koeling ervoor dat de huid en spieren steviger kunnen aanvoelen.

Een overledene voelt daarom meestal steviger aan dan iemand die leeft, maar zeker niet als "steenhard", zoals veel mensen vooraf denken.

Is het eng om een overledene aan te raken?

Voor veel mensen is de eerste aanraking spannend.

Vaak zijn er vragen zoals:

• Wat als het heel koud is?
• Wat als ik schrik?
• Wat als ik emotioneel word?

Dat zijn allemaal normale gevoelens.

Veel nabestaanden vertellen achteraf juist dat de aanraking veel minder eng was dan ze hadden verwacht. Het laatste contact gaf hen rust en hielp om echt afscheid te nemen.

Mag je een overledene een kus geven?

Ja. Wanneer de overledene is verzorgd, is het in de meeste gevallen gewoon mogelijk om een kus op het voorhoofd of de wang te geven.

Ook een hand vasthouden, het haar strelen of een knuffel geven is vaak mogelijk.

Twijfel je? Vraag dan gerust advies aan de uitvaartondernemer. Die kan uitleggen wat in jouw situatie mogelijk is.

Wat als je het niet durft?

Niet iedereen voelt de behoefte om een overledene aan te raken.

Sommige mensen nemen liever afscheid door alleen te kijken, een bloem neer te leggen, een brief voor te lezen of in stilte naast de kist te zitten.

Ook dat is een liefdevolle manier van afscheid nemen.

Laat je nooit onder druk zetten om iets te doen waar jij je niet prettig bij voelt.

Kan het helpen bij de rouwverwerking?

Rouwdeskundigen en uitvaartprofessionals zien vaak dat het zien én eventueel aanraken van een overleden dierbare mensen kan helpen bij het verwerken van het verlies.

Het helpt om het overlijden beter te accepteren en kan voorkomen dat het afscheid onwerkelijk blijft voelen.

Dat betekent niet dat iedereen dit moet doen. Iedereen verwerkt verlies op zijn of haar eigen manier.

Tot slot

Een overleden dierbare aanraken is voor veel mensen een bijzonder en emotioneel moment. Hoewel een lichaam na overlijden koeler en steviger aanvoelt dan tijdens het leven, ervaren veel nabestaanden het laatste fysieke contact als waardevol en troostend.

Bij een gekoelde opbaring voelt de huid meestal duidelijk koud aan. Na een thanatopraxie voelt de huid vaak iets zachter en natuurlijker, omdat intensieve koeling meestal niet nodig is.

Er bestaat geen goede of verkeerde manier om afscheid te nemen. Of je jouw dierbare nog één keer aanraakt of liever alleen in stilte aanwezig bent: beide keuzes zijn even waardevol. Het belangrijkste is dat het afscheid past bij wat voor jou goed voelt.

Veelgestelde vragen

Voelt een overleden persoon koud aan?

Ja. Wanneer iemand is overleden daalt de lichaamstemperatuur. Bij een gekoelde opbaring voelt de huid meestal duidelijk koud aan.

Voelt een overledene na thanatopraxie anders aan?

Vaak wel. Omdat intensieve koeling meestal niet nodig is, voelt de huid vaak minder koud en zachter aan dan bij een gekoelde opbaring.

Mag je een overleden dierbare aanraken?

Ja. In de meeste gevallen kun je een hand vasthouden, de huid aanraken of een kus op het voorhoofd geven. Vraag bij twijfel altijd advies aan de uitvaartondernemer.

Is het normaal als ik een overledene niet wil aanraken?

Absoluut. Iedereen neemt op zijn eigen manier afscheid. Er is geen verplichting om een overleden dierbare aan te raken.

Wil jij jouw onderneming laten groeien met maximale online zichtbaarheid?
Sluit je vandaag nog aan bij Uitvaart-Platform.nl en ervaar het verschil.
Stuur een e-mail naar info@uitvaart-platform.nl met je contactgegevens,
dan nemen wij spoedig contact met je op om de mogelijkheden te bespreken.