Waarom een pacemaker na overlijden altijd verwijderd wordt

In het kort

• Bij een crematie moet een pacemaker of ICD altijd worden verwijderd.
• De batterij kan in de crematieoven ontploffen en schade geven.
• Een ICD kan ook na het overlijden nog een schok geven. Dat is een risico voor verzorgers.
• De uitvaartondernemer kan het apparaat veilig verwijderen, volgens een richtlijn van de cardiologen.

Veel mensen vragen zich af: waarom moet een pacemaker uit een overledene worden verwijderd? Kun je zo’n apparaat niet gewoon in het lichaam laten? Het idee om na het overlijden opnieuw in het lichaam te snijden voelt voor velen onnodig en soms zelfs ingrijpend. Toch zijn er meerdere goede redenen waarom het verwijderen van een pacemaker of ICD noodzakelijk is.

Geen nare verrassingen voor nabestaanden

Een pacemaker is een medisch apparaat dat elektrische impulsen afgeeft om het hart van de drager te reguleren. Tijdens het leven kan dit levensreddend zijn, maar na overlijden kan het in sommige gevallen problemen geven. Vooral bij een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) kan het apparaat schokken afgeven, zelfs nadat iemand is overleden. Dit kan een schrikreactie veroorzaken bij nabestaanden en het rouwproces negatief beïnvloeden. Door de ICD of pacemaker te verwijderen, kan dit voorkomen worden, waardoor het afscheid een stuk rustiger verloopt.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Veiligheid bij crematie

Een andere belangrijke reden om een pacemaker te verwijderen, is de veiligheid tijdens een crematie. De batterijen en onderdelen in een pacemaker kunnen bij hoge temperaturen ontploffen, waardoor de crematieoven beschadigd kan raken. Door het apparaat vooraf te verwijderen, wordt dit risico volledig uitgesloten.

Je uitvaartondernemer bespreekt met jullie wanneer en hoe de pacemaker wordt verwijderd. Kies je voor een crematie, dan is verwijderen nodig voordat de crematie kan plaatsvinden.

Bescherming van verzorgers

Het verwijderen van een pacemaker of ICD is ook belangrijk voor de veiligheid van verzorgers die het lichaam wassen, kleden of voorbereiden op de uitvaart. Hoewel een pacemaker meestal geen risico vormt, kan een ICD tijdens deze handelingen letsel veroorzaken. Door het apparaat te verwijderen, kunnen verzorgers hun werk veilig en rustig uitvoeren.

Hergebruik van pacemakers

Pacemakers zijn kostbare apparaten die vaak niet hun volledige batterijduur benutten. Er bestaan initiatieven om gebruikte pacemakers een tweede leven te geven. Wat er na het verwijderen met het apparaat gebeurt, verschilt per situatie. Wil je dat weten, vraag het dan aan je uitvaartondernemer.

Hoe wordt een pacemaker verwijderd?

Het verwijderen van een pacemaker wordt uitgevoerd door gespecialiseerd medisch personeel, zoals een cardioloog, patholoog of soms een medewerker van een uitvaartonderneming. Dit kan plaatsvinden in een mortuarium of tijdens een inwendig onderzoek na overlijden. Het hoeft geen arts te zijn: volgens het LUMC kan de uitvaartondernemer dit veilig doen, volgens de richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie. Dat gebeurt meestal tijdens de verzorging van de overledene.

Tip: Noteer al jouw uitvaartwensen en administratieve zaken die afgerond moeten worden in The Perfect Goodbye. Zo gun je jouw nabestaanden rust in een emotionele periode.

Veelgestelde vragen

Moet een pacemaker altijd verwijderd worden na overlijden?

Bij een crematie wel. Bij een begrafenis gelden andere afspraken. Je uitvaartondernemer weet wat in jouw situatie nodig is en regelt het verder voor je.

Waarom mag je niet met een pacemaker gecremeerd worden?

In een pacemaker en ICD zit een batterij. Bij de hoge temperatuur in de crematieoven kan die ontploffen. Dat kan de oven beschadigen en is gevaarlijk voor de medewerkers.

Moet een ICD voor het overlijden worden uitgezet?

Bij een ICD wordt geadviseerd om de schokfunctie uit te zetten voordat het stervensproces begint. Zo krijgt iemand in de laatste fase geen pijnlijke schokken. Bespreek dit op tijd met de cardioloog of het behandelteam. Een gewone pacemaker geeft geen schokken.

Wat kost het verwijderen van een pacemaker na overlijden?

Dat verschilt per uitvaartondernemer. Vaak hoort het bij de verzorging van de overledene. Vraag ernaar bij de offerte. Meer over wat een uitvaart kost, lees je op onze pagina over uitvaartkosten.