Afscheid nemen van iemand die nog leeft: waarom wachten tot iemand overleden is?

In het kort

• Je hoeft niet te wachten op een uitvaart om te zeggen wat iemand voor je betekent.
• Dat geldt voor iedereen, maar zeker als iemand ernstig ziek is of het einde nadert.
• Een gesprek, een brief, een klein gebaar of samen iets doen: er zijn veel manieren.
• Sommige mensen organiseren zelfs bewust een afscheid bij leven.

Waarom bewaren we de mooiste woorden voor de uitvaart? Lees hoe je een dierbare bij leven laat weten wat hij of zij voor je betekent, ook als het einde nadert.

Als je van iemand houdt, is het ontzettend moeilijk om afscheid te nemen. Toch komt dat moment. En vaak hebben we dan de liefste woorden: in een toespraak, op een rouwkaart of in een condoleanceregister. Maar waarom wachten tot iemand overleden is? Waarom zeggen we die woorden niet nu al, nu de ander ze nog kan horen?

Waarom wachten we eigenlijk?

We zijn geneigd om onze dierbaren niet steeds te vertellen hoeveel we van ze houden. Soms vinden we het ongemakkelijk, soms denken we: “Dat weten ze toch wel?” En als iemand ziek is, willen we niet de indruk wekken dat we al afscheid nemen. Maar het leven is onvoorspelbaar. Niemand weet wanneer het einde komt. Wie het nu zegt, voorkomt later het gevoel: had ik het maar gezegd.

Afscheid nemen van iemand die nog leeft

Als iemand ernstig ziek is of op hoge leeftijd, kan afscheid nemen al beginnen vóór het overlijden. Dat betekent niet dat je iemand opgeeft. Het betekent dat je de tijd die er nog is bewust gebruikt. Veel mensen vinden dat achteraf heel waardevol, zowel de zieke als de naasten.

Zo kun je het doen

• Zeg het gewoon. “Ik ben zo blij dat jij mijn moeder bent.” “Dank je voor alles wat je me hebt geleerd.” Korte, eerlijke zinnen zijn genoeg.
• Schrijf een brief. Als praten lastig is, kun je je woorden opschrijven. De ander kan de brief bovendien vaker lezen.
• Haal samen herinneringen op. Bekijk oude foto’s, vertel verhalen en vraag naar dingen die je altijd al wilde weten.
• Doe nog iets samen. Een laatste uitje, een favoriet gerecht, een bezoek aan een plek die belangrijk was.
• Praat over wensen. Ook over de uitvaart. Dat kan juist rust geven. Tips vind je in Tips om met je ouders over hun uitvaartwensen te praten.

Weet je niet goed wat je kunt zeggen tegen iemand die ernstig ziek is? Lees dan Wat zeg je tegen iemand die palliatief is?

Een afscheid bij leven organiseren

Sommige mensen kiezen ervoor om bewust een afscheid te organiseren terwijl ze nog leven. Familie en vrienden komen dan samen om woorden, muziek en herinneringen te delen met degene om wie het draait. Dat wordt ook wel een prematie genoemd. Lees er meer over in Prematie: wat is het? De betekenis van een afscheid bij leven uitgelegd.

Waardering laten merken in het dagelijks leven

Het hoeft niet groot te zijn. Kleine gebaren versterken de band: een kaartje sturen, een bloemetje meenemen, een klusje doen of gewoon even bellen. Als je het lastig vindt om je gevoelens te uiten, zijn dat manieren waarop iemand jouw waardering toch voelt. Mensen worden blij van een compliment, voelen zich gezien en dragen dat met zich mee.

Als iemand rouwt

Ook voor iemand die zelf in de rouw is, kan waardering veel betekenen. Mensen in rouw hebben soms het gevoel dat het leven weinig plezier meer brengt. Door te laten merken dat je blij bent dat die persoon er is, help je hem of haar te voelen dat hij of zij ertoe doet.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie rondom uitvaarten.

Veelgestelde vragen

Hoe neem je afscheid van iemand die nog leeft?

Door bewust tijd samen door te brengen en uit te spreken wat iemand voor je betekent. Dat kan in een gesprek, in een brief of door samen herinneringen op te halen.

Is het raar om afscheid te nemen terwijl iemand nog leeft?

Nee. Veel mensen die ernstig ziek zijn, waarderen het juist als hun naasten zeggen wat ze voelen. Volg wel de ander: niet iedereen wil het over afscheid hebben.

Kun je je uitvaart bij leven regelen?

Ja. Je kunt je wensen vastleggen en zelfs een uitvaartondernemer kiezen. Lees meer in Uitvaartwensen vastleggen.

Wat is een afscheid bij leven?

Een bijeenkomst waarbij iemand die nog leeft samen met familie en vrienden afscheid neemt, met woorden, muziek en herinneringen. Het wordt ook wel prematie genoemd.