Wat is een BDE? Alles over de bijna-doodervaring en hoe die wordt beleefd

In het kort

• Een bijna-doodervaring is een intense, persoonlijke ervaring die mensen rapporteren wanneer ze dicht bij de dood komen, met kenmerken als het gevoel van vrede, het ervaren van een bovennatuurlijke aanwezigheid en een levensevaluatie.
• Ongeveer 10-20% van de mensen die een levensbedreigende situatie overleven, rapporteert een dergelijke ervaring.
• Een BDE kan een diepe impact hebben op het leven van degene die het meemaakt, met minder angst voor de dood, een sterker spiritueel gevoel en veranderingen in prioriteiten.

BDE staat voor bijna-doodervaring: indrukwekkende ervaringen die mensen soms hebben als ze dicht bij de dood zijn. Lees wat mensen ervaren, welke verklaringen er zijn en wat een BDE met mensen doet.

In het kort: wat is een BDE?

• BDE staat voor bijna-doodervaring: bijzondere ervaringen die mensen soms hebben als ze dicht bij de dood zijn, bijvoorbeeld bij een hartstilstand.
• Veel genoemde elementen zijn een gevoel van vrede, uittreding, een tunnel of licht, ontmoetingen met overleden dierbaren en een terugblik op het leven.
• Niet iedereen die bijna overlijdt, heeft een BDE.
• Over de oorzaak verschillen de meningen. Er zijn neurologische, psychologische en spirituele verklaringen.

Een bijna-doodervaring (BDE) is een indrukwekkend en vaak mysterieus verschijnsel. Mensen over de hele wereld beschrijven het al eeuwenlang. Zulke ervaringen ontstaan meestal tijdens een levensbedreigende situatie, zoals een hartstilstand, een ernstig ongeluk of een andere medische crisis. In dit artikel lees je wat een BDE is, wat mensen ervaren, welke verklaringen er zijn en wat het met mensen doet.

Wat is een BDE? De betekenis

De afkorting BDE staat voor bijna-doodervaring. Het gaat om een reeks persoonlijke, vaak diepgaande ervaringen die mensen achteraf vertellen als ze dicht bij de dood zijn geweest. Niet iedereen die een levensbedreigende situatie overleeft, heeft zo'n ervaring. In het bekende Nederlandse onderzoek van cardioloog Pim van Lommel, gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet in 2001, vertelde ongeveer 18 procent van de onderzochte patiënten die een hartstilstand overleefden over een bijna-doodervaring.

Een BDE kan per persoon verschillen, maar is vaak intens en emotioneel. Veel mensen noemen een gevoel van vrede, de ervaring van een aanwezigheid of een moment waarop hun leven voorbijflitst.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids van Uitvaart-Platform.nl waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Hoe voelt een bijna-doodervaring? Veelvoorkomende elementen

Elke ervaring is uniek, toch komen er opvallende overeenkomsten voor in de verhalen. Deze elementen worden het vaakst genoemd:

1. Uittreding uit het lichaam

Veel mensen vertellen dat ze hun eigen lichaam van een afstand zagen, vaak van bovenaf. Dit heet ook wel een uittredingservaring (out-of-body experience). Ze zien bijvoorbeeld artsen die proberen te reanimeren.

2. Een tunnel of licht

Een ander veelgenoemd aspect is een tunnel met aan het einde een fel, uitnodigend licht. Dat licht wordt vaak omschreven als warm en liefdevol.

3. Ontmoetingen met overleden dierbaren

Mensen vertellen vaak over ontmoetingen met overleden dierbaren of andere figuren. Dat voelt als een hereniging, met gevoelens van vreugde en liefde.

4. Een terugblik op het leven

Bij een levensterugblik zien mensen momenten uit hun leven, soms vanuit het perspectief van anderen. Dat kan gepaard gaan met diep inzicht in eigen keuzes en daden.

5. Vrede en loslaten

Een van de meest genoemde kenmerken is een overweldigend gevoel van vrede, liefde en verbondenheid. Sommige mensen beschrijven ook een grens of punt waarop ze terug moesten.

Niet elke BDE is prettig. Een deel van de mensen beschrijft juist angstige of verwarrende ervaringen. Ook dat kan veel indruk maken.

Mogelijke verklaringen voor een BDE

Een bijna-doodervaring roept veel vragen op. Is het een reactie van de hersenen? Of heeft het een spirituele oorsprong? Er bestaan verschillende verklaringen naast elkaar.

Neurologische verklaringen

• Zuurstoftekort: een tekort aan zuurstof in de hersenen zou beelden als een tunnel of licht kunnen veroorzaken.
• Activiteit in de hersenen: sommige wetenschappers denken dat bepaalde hersengebieden in deze situatie juist heel actief worden.

Psychologische verklaringen

Psychologen opperen dat een BDE een manier kan zijn waarop de geest omgaat met extreme stress. Een vredige ervaring zou dan een soort beschermingsmechanisme zijn.

Spirituele verklaringen

Voor veel mensen is een bijna-doodervaring een aanwijzing dat er leven na de dood is. Zij zien het als een kijkje in een andere werkelijkheid. Lees ook is er leven na de dood? en wat er met je ziel gebeurt bij een BDE.

Wetenschappelijk onderzoek naar BDE's

Er zijn veel persoonlijke verhalen, maar in de wetenschap blijft het onderwerp omstreden. Onderzoekers kijken onder meer naar wat mensen ervaren, wat er in het lichaam en de hersenen gebeurt en wat de gevolgen op lange termijn zijn. In de Verenigde Staten doet onder andere de University of Virginia hier al lang onderzoek naar.

In Nederland is het onderzoek van Pim van Lommel bekend. Hij volgde patiënten in meerdere Nederlandse ziekenhuizen die een hartstilstand hadden overleefd. Een deel van hen herinnerde zich hun ervaring helder en gedetailleerd, ook jaren later. Hoe die ervaringen precies ontstaan, is nog altijd onderwerp van discussie.

Wat doet een BDE met mensen?

Een bijna-doodervaring kan een grote invloed hebben op het leven daarna. Veel mensen vertellen over:

• Minder angst voor de dood: ze zien de dood eerder als een overgang dan als een einde.
• Meer spiritualiteit: de ervaring versterkt bestaande overtuigingen of leidt tot een zoektocht naar zingeving.
• Andere prioriteiten: relaties, liefde en zorg voor anderen worden belangrijker.

Een BDE kan ook verwarrend zijn. Sommige mensen vinden het lastig om erover te praten, uit angst niet serieus genomen te worden. Praten met iemand die openstaat voor zulke verhalen, helpt vaak.

BDE, sterven en rouw

Voor nabestaanden kan het troostend zijn om verhalen over een BDE te horen, omdat die vaak gaan over vrede en rust. Ook voor mensen die bang zijn voor de dood kunnen deze verhalen iets betekenen. Lees daarover meer in ons artikel over thanatofobie, de angst voor de dood. Zoek je begeleiding rond het levenseinde? In onze bedrijvengids vind je stervensbegeleiders.

Kort samengevat

Een bijna-doodervaring blijft een mysterieus en intrigerend verschijnsel. Wetenschap en spiritualiteit geven verschillende verklaringen, maar voor wie het meemaakt, is een BDE vaak een levensveranderende ervaring. Het roept grote vragen op over bewustzijn en over wat er na de dood gebeurt.

Veelgestelde vragen

Wat betekent BDE?

BDE is de afkorting van bijna-doodervaring: wat mensen beleven als ze dicht bij de dood zijn geweest.

Hoe vaak komt een bijna-doodervaring voor?

Niet iedereen die bijna overlijdt, heeft een BDE. In het Nederlandse onderzoek van Van Lommel ging het om ongeveer 18 procent van de patiënten die een hartstilstand overleefden.

Wat zien mensen tijdens een BDE?

Vaak genoemd zijn een gevoel van vrede, het eigen lichaam van bovenaf zien, een tunnel of licht, overleden dierbaren en een terugblik op het leven.

Is een BDE bewijs voor leven na de dood?

Daarover verschillen de meningen. Sommigen zien het als aanwijzing voor leven na de dood, anderen zoeken de verklaring in de hersenen.