Naar de inhoud
Voor je ouders zorgen in de laatste levensfase: betekenis, keuzes en opties
Stervensbegeleiding

Voor je ouders zorgen in de laatste levensfase: gesprekken, zorg thuis en vergoedingen

5 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door Sfeerbeeld bij Voor je ouders zorgen in de laatste levensfase: gesprekken, zorg thuis en vergoedingenAmisha Mannak-SoeratramBijgewerkt

In het kort

  • Zorgen voor een ouder in de laatste levensfase is zwaar, maar voor veel kinderen ook heel waardevol.
  • Thuis sterven is vaak mogelijk met hulp van de huisarts, wijkverpleging en vrijwilligers.
  • Wijkverpleging valt onder de zorgverzekering en daarvoor betaal je geen eigen risico.
  • Praat op tijd over wensen: behandelen, reanimeren, de plek van overlijden en de uitvaart.
  • Zorg ook voor jezelf. Vraag hulp en neem af en toe rust.

Zorgen voor je ouder in de laatste levensfase is zwaar en waardevol. Lees welke zorg thuis mogelijk is, wat er wordt vergoed, wat je samen bespreekt en vastlegt en wanneer een verpleeghuis past.

Als ouders ouder worden en hun gezondheid achteruitgaat, komt er een moment dat er meer zorg nodig is. Voor veel kinderen is dat een moeilijke, maar ook waardevolle periode. In dit artikel lees je wat je kunt doen, welke hulp er is en wat je samen kunt bespreken en vastleggen.

Een laatste kans om iets terug te doen

Ouders hebben jarenlang voor jou gezorgd. Voor veel kinderen voelt het natuurlijk om in de laatste fase iets terug te doen. Door er te zijn, laat je zien: jullie liefde en inzet zijn nooit vergeten, en nu ben ik er voor jullie. Veel mensen kijken later met voldoening terug op de tijd die ze hebben vrijgemaakt.

Het belang van nabijheid

  • Emotionele steun: alleen al aanwezig zijn geeft rust en veiligheid.
  • Praktische hulp: helpen met eten, medicijnen of de dagelijkse verzorging neemt zorgen weg.
  • Samen herinneringen ophalen: dat versterkt de band en geeft betekenis aan de laatste dagen of weken.
  • Kleine gebaren: een hand vasthouden, samen thee drinken of er gewoon zijn, ook in stilte.
Voor je ouders zorgen in de laatste levensfase: betekenis, keuzes en opties
Voor je ouders zorgen in de laatste levensfase: betekenis, keuzes en opties

Het levenseindegesprek: wat bespreek je?

Een gesprek over het levenseinde is spannend, maar geeft vaak juist rust. Zo weet je wat je ouder wil en hoef je later niet te raden. Onderwerpen om te bespreken:

  • Welke behandelingen wil je nog wel en welke niet?
  • Wil je gereanimeerd worden?
  • Waar wil je het liefst overlijden: thuis, in een hospice of in een verpleeghuis?
  • Wie mag beslissingen nemen als je dat zelf niet meer kunt?
  • Welke wensen heb je voor de uitvaart?
  • Wat wil je nog doen, zeggen of regelen?

Tips voor het gesprek: kies een rustig moment, begin met een open vraag (bijvoorbeeld: waar maak je je zorgen over?) en neem de tijd. Het hoeft niet in één keer. De huisarts kan helpen bij het gesprek over medische wensen.

Wat leg je vast voor de laatste levensfase?

  • Medische wensen: bespreek ze met de huisarts en laat ze vastleggen in het dossier. Wie niet gereanimeerd wil worden, kan dit ook schriftelijk vastleggen.
  • Een levenstestament: hierin staat wie mag beslissen over geld en zorg als je ouder dat niet meer kan. Dit regel je bij de notaris.
  • Een testament: wie erft wat.
  • Uitvaartwensen: in een wensenboek of bij een uitvaartondernemer.
  • Praktische informatie: verzekeringen, bankrekeningen, wachtwoorden en abonnementen.

Zorg thuis in de laatste levensfase

Veel mensen willen het liefst thuis sterven. Dat is vaak mogelijk, met hulp van:

  • de huisarts, die de medische zorg coördineert en medicijnen voorschrijft tegen pijn en onrust;
  • de wijkverpleging of thuiszorg, voor verzorging en verpleging aan huis;
  • vrijwilligers terminale zorg, die waken en mantelzorgers ontlasten;
  • hulpmiddelen, zoals een hoog-laagbed, die je vaak kunt lenen of huren.

Lees meer over de begeleiding in deze fase in wat is stervensbegeleiding en over de signalen in de laatste dagen in kenmerken van de stervensfase.

Vergoedingen voor thuiszorg aan stervenden

  • Wijkverpleging wordt vergoed uit de basisverzekering. Je betaalt er geen eigen risico voor.
  • Huisartsenzorg valt ook onder de zorgverzekering, zonder eigen risico.
  • Medicijnen en hulpmiddelen vallen vaak onder de zorgverzekering, maar daarvoor kan wel eigen risico gelden.
  • Huishoudelijke hulp vraag je aan bij de gemeente. Daarvoor kan een eigen bijdrage gelden.
  • Vrijwilligers terminale zorg zijn meestal kosteloos.
  • Een hospice: hier kunnen eigen kosten bij horen. Vraag dit na bij het hospice en de zorgverzekeraar.

De precieze vergoeding hangt af van je situatie en je verzekering. De huisarts of wijkverpleegkundige kan je helpen om de zorg aan te vragen.

Wanneer een verpleeghuis een optie is

Niet altijd lukt het om alle zorg thuis te geven. Een verpleeghuis kan dan een goede oplossing zijn.

Voordelen

  • Professionele zorg dag en nacht.
  • Veiligheid: hulp bij mobiliteit, medicijnen en noodsituaties.
  • Sociale omgeving: contact met andere bewoners en activiteiten.

Nadelen

  • Minder nabijheid: je kunt er niet altijd bij zijn.
  • Verlies van vertrouwde omgeving: verhuizen kan zwaar zijn.
  • Kosten: voor zorg met verblijf geldt vaak een eigen bijdrage, afhankelijk van inkomen en vermogen.

Soms is een combinatie het beste: thuiszorg, met tijdelijk verblijf om de mantelzorgers te ontlasten.

Zorg ook voor jezelf

Zorgen voor een stervende ouder vraagt veel. Je slaapt slecht, combineert het met werk en gezin en hebt al verdriet voordat je ouder is overleden. Vraag hulp aan broers, zussen, vrienden of vrijwilligers. Neem af en toe rust. Zo kun je er langer en beter zijn.

En na het overlijden?

Een draaiboek voor na het overlijden helpt om in de eerste uren en dagen overzicht te houden. Bij een verwacht overlijden thuis bel je eerst de huisarts. Daarna bel je de uitvaartondernemer. Een uitvaartondernemer in de buurt vind je in de categorie Uitvaartondernemingen. Voor hulp in de laatste fase kijk je bij Stervensbegeleiding.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een afscheid en alles wat erbij komt kijken.

Veelgestelde vragen

Welke thuiszorg voor stervenden wordt vergoed?

Wijkverpleging en huisartsenzorg vallen onder de zorgverzekering, zonder eigen risico. Voor medicijnen, hulpmiddelen en een hospice kunnen wel eigen kosten gelden.

Hoe begin je een levenseindegesprek met je ouder?

Kies een rustig moment en begin met een open vraag, bijvoorbeeld waar je ouder zich zorgen over maakt. Neem de tijd en spreek af dat jullie er later op terugkomen.

Wat moet je regelen in de laatste levensfase?

Medische wensen, eventueel een levenstestament en testament, uitvaartwensen en een overzicht van praktische zaken zoals verzekeringen en wachtwoorden.

Wie bel je als je ouder thuis overlijdt?

Bij een verwacht overlijden bel je de huisarts of de huisartsenpost. Daarna bel je de uitvaartondernemer.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wordt rouwbegeleiding vergoed door de zorgverzekering?

Gewone rouwbegeleiding wordt meestal niet vergoed uit de basisverzekering. Rouw is geen ziekte. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel. Kijk dit na in je polis.

Is de rouw zo zwaar dat je vastloopt, bijvoorbeeld bij een persisterende rouwstoornis? Dan kan behandeling door een psycholoog in de ggz wel vergoed worden uit de basisverzekering. Daarvoor heb je een verwijzing van de huisarts nodig. Je betaalt dan wel je eigen risico.

Vind gecertificeerde rouwbegeleiders via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat is een bijna-thuis-huis?

Een bijna-thuis-huis is een kleinschalig huis waar mensen in de laatste levensfase kunnen wonen als sterven thuis niet meer gaat. De sfeer is huiselijk. Getrainde vrijwilligers geven aandacht en helpen bij de verzorging, met coördinatoren als aanspreekpunt. De medische zorg komt van je eigen huisarts en de thuiszorg.

Meestal kun je er terecht als een arts verwacht dat je binnen ongeveer drie maanden overlijdt. Vaak vraagt het huis een eigen bijdrage. Sommige aanvullende zorgverzekeringen vergoeden die helemaal of gedeeltelijk.

Bekijk deze vraag

Wat is palliatieve zorg?

Palliatieve zorg is zorg gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen met een levensbedreigende ziekte en hun naasten. Het richt zich niet op genezing maar op het verlichten van pijn, symptomen en psychische belasting. Palliatieve zorg kan thuis, in een hospice, een verpleeghuis of in het ziekenhuis worden gegeven.

Zie ook de woordenlijst: Palliatieve zorg.

Bekijk deze vraag

Hoe zorg ik voor kleding als iemand in het ziekenhuis overlijdt?

Breng de gewenste kleding naar het rouwcentrum of de opbaarlocatie. De uitvaartondernemer kleedt de overledene aan. Zorg dat de kleding schoon en klaar is en vergeet geen ondergoed, sokken of accessoires.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over ziekte, sterven en zorg

Een volgende stap

Uitvaartplanner

Wil je alvast vastleggen wat je wilt? In de uitvaartplanner doe je dat in je eigen tempo, kosteloos en zonder aanmelden.

Open de uitvaartplanner →

Ondernemers in Stervensbegeleiding die hierbij kunnen helpen

Alle ondernemers in Stervensbegeleiding in de gids →

Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.