Uitvaart zonder nabestaanden: wie regelt het en wie betaalt?

In het kort

• Als niemand de uitvaart op zich neemt, is de burgemeester van de gemeente waar iemand overleed daarvoor verantwoordelijk. Dat staat in de Wet op de lijkbezorging.
• De gemeente schakelt een uitvaartondernemer in en kiest voor een eenvoudige begrafenis of crematie.
• De gemeente betaalt eerst, maar kan de kosten verhalen op de nalatenschap.
• Ben je alleen? Leg je wensen vast en wijs iemand aan die je uitvaart mag regelen.

Wat gebeurt er als iemand overlijdt zonder nabestaanden? Lees wie de uitvaart regelt, wie betaalt, of de gemeente begraaft of cremeert en hoe je je eigen uitvaart vastlegt als je alleen bent.

Het is moeilijk voor te stellen, maar in Nederland overlijden regelmatig mensen van wie niemand de uitvaart regelt. Er is geen familie meer, het contact is verbroken of de nabestaanden zijn niet te vinden. Wat gebeurt er dan? Wie zorgt voor de uitvaart en wie betaalt die? En hoe kun je dit voor jezelf regelen als je weet dat je alleen bent?

Wie regelt de uitvaart als er geen nabestaanden zijn?

Na een overlijden moet iemand de uitvaart regelen. Dat hoeft niet per se familie te zijn: ook een vriend, buur of andere bekende kan opdrachtgever van de uitvaart zijn. Neemt niemand die taak op zich, dan neemt de gemeente het over. Volgens de Wet op de lijkbezorging is de burgemeester dan verantwoordelijk voor de lijkbezorging.

De gemeente zoekt eerst uit of er toch familie of andere betrokkenen zijn. Dat kan even duren, bijvoorbeeld als iemand vaak is verhuisd of weinig contact had. Is er niemand te vinden, of wil niemand de uitvaart regelen, dan schakelt de gemeente een uitvaartondernemer in die de uitvaart in opdracht van de gemeente verzorgt.

Begraven of cremeren door de gemeente?

Dat verschilt per gemeente. Sommige gemeenten kiezen standaard voor een crematie, omdat die het minst kost. Andere gemeenten kiezen juist voor begraven, omdat een crematie niet terug te draaien is als er later toch familie opduikt. Heeft de overledene een schriftelijke wens nagelaten, bijvoorbeeld in een codicil of wilsverklaring, of vraagt het geloof van de overledene om begraven, dan houdt de gemeente daar rekening mee.

Wordt iemand begraven, dan is dat meestal in een algemeen graf op een gemeentelijke begraafplaats. Na een crematie kan de as vaak nog door familie worden opgevraagd. Gebeurt dat niet, dan wordt de as meestal verstrooid. De precieze afspraken staan in de regels van de gemeente.

Hoe ziet zo'n uitvaart eruit?

Een uitvaart door de gemeente is sober. Er is een eenvoudige kist, vervoer en de begrafenis of crematie. Een uitgebreide ceremonie, rouwkaarten of muziek horen er meestal niet bij. Soms zijn er toch mensen aanwezig, zoals een buurvrouw, de wijkverpleging of een medewerker van de gemeente.

In meerdere steden bestaan initiatieven om deze mensen niet helemaal alleen te laten gaan. Zo schrijven dichters van het project De Eenzame Uitvaart een persoonlijk gedicht voor iemand die zonder nabestaanden wordt begraven, en lezen dat voor bij het graf. Lees ook ons artikel over eenzaam sterven.

Wie betaalt de uitvaart?

De gemeente betaalt de kosten van de uitvaart eerst zelf. Daarna kan de gemeente die kosten verhalen op de nalatenschap. Is er een uitvaartverzekering, spaargeld of een huis, dan worden de kosten daaruit betaald. Afhankelijk van de gemeente kan ook familie die wel bestaat maar de uitvaart niet wilde regelen, een rekening krijgen. Is er niets, dan blijven de kosten voor de gemeente. Meer hierover lees je in ons artikel uitvaart door de gemeente: wie betaalt?

Uitvaart regelen zonder verzekering

Veel mensen die op deze pagina komen, zoeken eigenlijk naar iets anders: hoe regel je een uitvaart als er wél familie is, maar geen uitvaartverzekering? Dan zijn de nabestaanden die de uitvaart regelen zelf opdrachtgever en betalen ze de rekening, vaak uit de nalatenschap. Een sobere uitvaart of een crematie zonder plechtigheid houdt de kosten beperkt. Lees ook een sobere uitvaart organiseren.

Stille crematie zonder uitvaart

Bij een stille of technische crematie wordt de overledene gecremeerd zonder plechtigheid in het crematorium en zonder aanwezigen. Familie kan daarna op een eigen moment en een eigen plek afscheid nemen of een herdenking houden. Dit kan een bewuste keuze zijn, maar ook een manier om kosten te besparen. Lees meer over wat een technische crematie is.

Wie regelt je uitvaart als je alleen bent?

Weet je dat er na jouw overlijden niemand is die je uitvaart regelt? Dan kun je nu al veel doen, zodat je afscheid gaat zoals jij dat wilt.

• Leg je wensen vast. Schrijf op of je begraven of gecremeerd wilt worden en wat voor afscheid je wilt. Een schriftelijke wens weegt mee, ook als de gemeente de uitvaart regelt.
• Wijs iemand aan. Vraag een vriend, buur of andere vertrouwenspersoon of die je uitvaart wil regelen, en leg dat vast.
• Benoem een executeur. In een testament bij de notaris kun je een executeur aanwijzen die je uitvaart en je nalatenschap regelt.
• Zorg voor geld. Een uitvaartverzekering of gespaard geld zorgt dat je wensen ook betaald kunnen worden.
• Praat met een uitvaartondernemer. Veel uitvaartondernemers leggen je wensen vooraf voor je vast.

TIP: In onze bedrijvengids vind je uitvaartondernemers bij jou in de buurt, en bij nalatenschap specialisten die je helpen met je testament en executeur.

Veelgestelde vragen

Wie regelt je uitvaart als je alleen bent?

Als niemand het doet, regelt de gemeente je uitvaart. Wil je zelf bepalen hoe het gaat, leg dan je wensen vast en wijs iemand of een executeur aan.

Kiest de gemeente voor begraven of cremeren?

Dat verschilt per gemeente. Een schriftelijke wens van de overledene en diens geloof worden meegewogen.

Wie betaalt een begrafenis door de gemeente?

De gemeente betaalt eerst en verhaalt de kosten daarna zo veel mogelijk op de nalatenschap.

Mag iemand anders dan familie een uitvaart regelen?

Ja. Ook een vriend, buur of andere bekende kan de uitvaart regelen en opdrachtgever worden.