Nabestaandenzorg: de afwikkeling van een nalatenschap uitbesteden

In het kort

• Na een overlijden komt er veel administratie op nabestaanden af: van abonnementen opzeggen tot de erfenis verdelen.
• Belangrijke stappen zijn: testament opzoeken, kiezen hoe je de erfenis aanvaardt, een overzicht maken van bezittingen en schulden, belastingaangiften doen en verdelen.
• Je kunt het zelf doen, maar ook (deels) uitbesteden aan een notaris of een gespecialiseerd bureau voor nabestaandenzorg.
• Vraag bij uitbesteden altijd vooraf wat er precies is inbegrepen en wat het kost.

Een nalatenschap afhandelen kost veel tijd en kennis. Lees het stappenplan voor nabestaanden, wat er geldt zonder testament en hoe een bureau zoals Nabestaanden Ontzorgd je kan ontlasten.

Na een overlijden moet er veel worden geregeld. Vaak juist op een moment dat je daar weinig energie voor hebt. In de praktijk lopen nabestaanden tegen allerlei vragen aan. Moet ik de erfenis aanvaarden of verwerpen? Heb ik een verklaring van erfrecht nodig? Hoe doe ik aangifte erfbelasting? In dit artikel lees je de belangrijkste stappen en waar je hulp kunt vinden.

Stappenplan: een nalatenschap afwikkelen

1. Zoek uit of er een testament is

Via het Centraal Testamentenregister kun je na een overlijden laten nagaan of er een testament is en bij welke notaris. Een notaris kan dit voor je opvragen. In het testament staat wie de erfgenamen zijn en of er een executeur is benoemd.

2. Kies hoe je de erfenis aanvaardt

Iedere erfgenaam kiest: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Doe tot die tijd niets wat kan tellen als zuiver aanvaarden, zoals spullen verkopen of schulden betalen. Lees meer in erfenis verwerpen en beneficiair aanvaarden.

3. Vraag zo nodig een verklaring van erfrecht aan

Banken en verzekeraars willen vaak weten wie de erfgenamen zijn voordat ze rekeningen vrijgeven. Daarvoor vragen ze soms een verklaring van erfrecht of een verklaring van executele. Die laat je opstellen door een notaris.

4. Maak een overzicht van bezittingen en schulden

Breng alles in kaart: bankrekeningen, een eigen huis, beleggingen, verzekeringen, maar ook leningen en openstaande rekeningen. Zo’n overzicht heet een boedelbeschrijving.

5. Regel de administratie

Zeg abonnementen en lidmaatschappen op of zet ze over, informeer instanties en regel de digitale nalatenschap, zoals e-mail, sociale media en foto’s in de cloud.

6. Doe de belastingaangiften

Over het laatste jaar van de overledene moet meestal nog aangifte inkomstenbelasting worden gedaan. Daarnaast moeten erfgenamen soms aangifte erfbelasting doen. Hiervoor gelden termijnen. Kijk op de website van de Belastingdienst wat in jouw situatie geldt.

7. Verdeel de erfenis

Als alle schulden zijn betaald, kan de erfenis worden verdeeld volgens het testament of de wet. Leg de verdeling vast, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.

Een uitgebreidere uitleg vind je in nalatenschap afwikkelen, stap voor stap. Hoe lang het duurt, lees je in hoe lang duurt het afwikkelen van een nalatenschap.

Afhandeling erfenis zonder testament

Is er geen testament, dan bepaalt de wet wie erft. Meestal zijn dat de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. De stappen zijn grotendeels hetzelfde. Wel is er dan geen executeur aangewezen, dus moeten de erfgenamen samen beslissen of iemand machtigen om namens hen te handelen.

Nabestaandenzorg: de afhandeling uitbesteden

Niet iedereen heeft de tijd, kennis of energie om alles zelf te doen. Daarom zijn er bureaus die nabestaanden helpen met de administratie na een overlijden. Dit heet ook wel nabestaandenzorg.

Een voorbeeld is Nabestaanden Ontzorgd. Volgens oprichter Gerard Wiegman lopen veel nabestaanden vast omdat er vooraf weinig is geregeld. Bijvoorbeeld een partner die er financieel op achteruitgaat, of een familieconflict waardoor de erfenis lang niet kan worden verdeeld. Nabestaanden Ontzorgd neemt de administratieve afhandeling over: van het opzeggen van abonnementen en verzekeringen tot het op orde brengen van de nieuwe financiële situatie, de digitale nalatenschap en de verdeling volgens testament of wet. Het bureau werkt met overzichten voor alle betrokken nabestaanden en met een vooraf afgesproken projectprijs in plaats van een uurtarief. Meer informatie en contactgegevens vind je op de pagina van Nabestaanden Ontzorgd in onze bedrijvengids.

Tip: vraag bij ieder bureau of iedere notaris vooraf wat er precies in de prijs zit, wie je aanspreekpunt is en welke taken je eventueel zelf blijft doen.

Andere specialisten vind je in de categorie Nalatenschap van onze bedrijvengids.

Veelgestelde vragen

Wat is nabestaandenzorg?

Hulp aan nabestaanden bij alles wat na een overlijden geregeld moet worden, zoals de administratie, financiën en de afwikkeling van de nalatenschap.

Wat zijn de stappen bij het afhandelen van een nalatenschap?

Testament opzoeken, kiezen hoe je de erfenis aanvaardt, eventueel een verklaring van erfrecht, een overzicht van bezittingen en schulden, administratie regelen, belastingaangiften en tot slot verdelen.

Hoe gaat de afhandeling van een erfenis zonder testament?

De wet bepaalt dan wie erft, meestal de partner en de kinderen. De erfgenamen regelen de afwikkeling samen of machtigen iemand.

Moet ik een notaris inschakelen?

Niet altijd. Voor een verklaring van erfrecht en bij een huis in de nalatenschap heb je meestal wel een notaris nodig. Veel andere taken kun je zelf doen of uitbesteden.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Hoe lang duurt het afwikkelen van een nalatenschap?

Een eenvoudige nalatenschap kan in 3 tot 6 maanden zijn afgewikkeld. Een ingewikkelde nalatenschap kan jaren duren.

De aangifte erfbelasting moet binnen 20 maanden na het overlijden binnen zijn als iemand in 2026 of later is overleden. Bij overlijden in 2025 of eerder was dat 8 maanden. Daarna rekent de Belastingdienst belastingrente. Een notaris of erfrechtspecialist kan je hierbij verder helpen.

Bekijk deze vraag

Hoe lang duurt het afwikkelen van een erfenis?

Een eenvoudige nalatenschap kan binnen 3 tot 6 maanden worden afgewikkeld. Een nalatenschap met een huis, een bedrijf of conflicten kan jaren duren.

De aangifte erfbelasting moet op tijd binnen zijn. Bij overlijden in 2026 of later heb je daarvoor 20 maanden na het overlijden. Bij overlijden in 2025 of eerder is dat 8 maanden. Daarna betaal je belastingrente.

Een notaris of erfrechtspecialist kan je hierbij verder helpen.

Bekijk deze vraag

Wat is een nalatenschap?

Een nalatenschap is alles wat een overledene achterlaat: bezittingen zoals geld, sieraden, onroerend goed en voertuigen, maar ook schulden. Erfgenamen erven beide tenzij zij de erfenis verwerpen.

Vind een nalatenschap specialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat is een digitale nalatenschap?

Een digitale nalatenschap is alles wat iemand digitaal achterlaat na overlijden: sociale media accounts, e-mailadressen, online bankrekeningen, crypto-valuta, abonnementen op streamingdiensten, domeinnamen, online winkels, digitale foto-albums en meer. Steeds meer mensen hebben een omvangrijke digitale aanwezigheid die bij overlijden geregeld moet worden. Een goede voorbereiding is essentieel.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over erfrecht en testament