Erfenis en scheiding: moet je delen en erft je ex nog?

In het kort

• Getrouwd vanaf 1 januari 2018: een erfenis blijft van jou en hoef je bij een scheiding niet te delen.
• Getrouwd vóór 2018 in gemeenschap van goederen: een erfenis valt in de gemeenschap, tenzij het testament van de overledene een uitsluitingsclausule bevat.
• Zolang de scheiding niet is ingeschreven bij de burgerlijke stand, is je partner nog je wettelijk erfgenaam.
• Met een echtscheidingstestament voorkom je dat je ex van je erft tijdens de procedure.

Moet je een erfenis delen bij een scheiding? En erft je ex nog als je overlijdt terwijl de scheiding loopt? Lees wat de wet zegt, wat het verschil is voor huwelijken voor en na 2018 en wat een echtscheidingstestament regelt.

Een scheiding roept veel vragen op over geld. Twee vragen komen rond erfenissen het vaakst voor. Moet je een erfenis die je tijdens het huwelijk kreeg delen met je ex? En wat gebeurt er als jij of je partner overlijdt terwijl de scheiding nog loopt? In dit artikel lees je hoe het zit volgens het Nederlandse erfrecht en huwelijksvermogensrecht.

Moet je een erfenis delen bij een scheiding?

Dat hangt af van wanneer je bent getrouwd en onder welke voorwaarden.

Getrouwd vanaf 1 januari 2018

Ben je getrouwd op of na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden, dan ben je getrouwd in een beperkte gemeenschap van goederen. Erfenissen en schenkingen vallen daar buiten. Wat jij vóór of tijdens het huwelijk erft, blijft van jou. Bij een scheiding hoef je dat dus niet te delen. Je moet wel kunnen aantonen dat het om een erfenis gaat, bijvoorbeeld met de akte van verdeling of het testament. De overledene kan in een testament wel bepalen dat jouw partner ook meedeelt.

Getrouwd vóór 1 januari 2018

Ben je vóór 2018 getrouwd in algehele gemeenschap van goederen, dan vallen erfenissen en schenkingen in principe in die gemeenschap. Bij een scheiding wordt de gemeenschap in tweeën gedeeld, dus ook de erfenis. Dat is anders als de overledene in zijn of haar testament een uitsluitingsclausule heeft opgenomen. Dan blijft de erfenis buiten de gemeenschap.

Getrouwd met huwelijkse voorwaarden

Heb je huwelijkse voorwaarden, dan bepalen die wat gedeeld wordt. Laat ze bij twijfel nalezen door een notaris of advocaat.

Erfenis van je schoonouders na een scheiding

Als schoonkind ben je volgens de wet geen erfgenaam van je schoonouders. Na een scheiding heb je dus geen recht op hun erfenis, tenzij ze jou zelf in hun testament hebben opgenomen. Jullie kinderen erven wel gewoon van hun grootouders als hun ouder (je ex) al is overleden, of als dat zo in het testament staat.

Heeft je ex tijdens jullie huwelijk al van zijn of haar ouders geërfd? Dan geldt wat hierboven staat: vóór 2018 getrouwd en geen uitsluitingsclausule betekent meestal dat die erfenis in de gemeenschap viel en bij de scheiding wordt gedeeld.

Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Erft je ex nog als je tijdens de scheiding overlijdt?

Een echtscheiding is pas definitief als de uitspraak van de rechter is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Tot dat moment ben je juridisch nog getrouwd. Overlijdt een van jullie in die periode, dan is de ander volgens de wet nog gewoon erfgenaam. Zonder testament kan je bijna-ex dus een groot deel van je nalatenschap krijgen.

Is de scheiding ingeschreven, dan is je ex geen wettelijk erfgenaam meer. Staat je ex nog in je testament, laat dat dan aanpassen. Zo voorkom je onduidelijkheid. Lees ook waarom het verstandig is om je testament regelmatig na te kijken.

Wat is een echtscheidingstestament?

Een echtscheidingstestament, ook wel scheidingstestament genoemd, is een testament dat je laat maken zodra je besluit te scheiden. Daarmee kun je onder andere:

• voorkomen dat je partner van je erft als je overlijdt voordat de scheiding rond is;
• bepalen wie je erfgenamen wel zijn, bijvoorbeeld alleen je kinderen;
• regelen dat iemand anders dan je ex de erfenis van je minderjarige kinderen beheert;
• een voogd aanwijzen voor je kinderen voor het geval jullie allebei overlijden.

Een testament laat je opstellen door een notaris. Meer daarover lees je in wat is een testament en waar sluit je dat af.

Levensverzekering en scheiding

Bij een levensverzekering of overlijdensrisicoverzekering bepaalt de polis wie het geld krijgt. Staat je partner als begunstigde genoemd, dan kan die het bedrag ontvangen, ook tijdens of soms zelfs na een scheiding. Controleer daarom bij een scheiding wie er in je polissen als begunstigde staat en pas dat zo nodig aan.

Laat je goed adviseren

Elke situatie is anders. Een notaris, een advocaat of een erfrechtspecialist kan precies voor jouw situatie uitzoeken wat er gedeeld wordt en wat je moet regelen. In onze bedrijvengids vind je specialisten in erfrecht.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn erfenis delen met mijn ex bij een scheiding?

Ben je vanaf 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan niet. Ben je eerder getrouwd in algehele gemeenschap van goederen, dan meestal wel, tenzij er een uitsluitingsclausule in het testament stond.

Erft mijn partner nog als ik overlijd tijdens de scheiding?

Ja, zolang de scheiding niet is ingeschreven bij de burgerlijke stand. Een echtscheidingstestament kan dat voorkomen.

Heb ik na een scheiding recht op de erfenis van mijn schoonouders?

Nee. Een schoonkind is geen wettelijk erfgenaam. Alleen als je schoonouders jou in hun testament noemen, erf je iets.

Wat is een uitsluitingsclausule?

Een bepaling in een testament die ervoor zorgt dat een erfenis niet in de gemeenschap van goederen van de erfgenaam valt. Zo hoeft de erfgenaam de erfenis bij een scheiding niet te delen.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Hoe verwerp ik een erfenis?

Je verwerpt een erfenis met een verklaring bij de rechtbank. Dat kan ook via een notaris. Je hebt een akte van overlijden nodig. Het griffierecht is € 165 per verklaring. Bij een laag inkomen kan het gratis zijn.

Als je verwerpt, ben je geen erfgenaam meer. Je krijgt niets uit de erfenis, maar je hoeft ook geen schulden te betalen. Verwerpen is verstandig als de schulden groter zijn dan de bezittingen. Twijfel je, dan kun je ook beneficiair aanvaarden.

Let op: gebruik of verkoop niets uit de erfenis voordat je hebt gekozen. Dan kun je namelijk ongewild zuiver aanvaarden.

Bekijk deze vraag

Wat is familiemediation bij een erfenis?

Familiemediation is een vorm van bemiddeling waarbij een neutrale mediator een familie helpt om conflicten rondom een erfenis of uitvaart op te lossen. Dit is minder confronterend en goedkoper dan een juridische procedure. Een mediator helpt bij communicatie, het vinden van een eerlijke verdeling en het herstel van de familierelaties.

💡 Vind een familiemediator via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat als de schulden groter zijn dan de erfenis?

Zijn de schulden groter dan de bezittingen? Dan hoef je als erfgenaam de schulden niet uit eigen zak te betalen, als je de erfenis verwerpt of beneficiair aanvaardt. Bij beneficiair aanvaarden betaal je de schulden alleen uit wat de erfenis oplevert.

Neem je de erfenis zuiver aan, dan ben je ook met je eigen geld aansprakelijk. Twijfel je, kies dan niet te snel. Een notaris of erfrechtspecialist kan je hierbij verder helpen.

Bekijk deze vraag

Hoe werkt de verdeling van een erfenis zonder testament?

Zonder testament bepaalt de wet wie erft. Dit heet wettelijke erfopvolging. De eerste groep erfgenamen is de partner samen met de kinderen. Zij erven elk een gelijk deel. Door de wettelijke verdeling krijgt de partner wel alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen een vordering op de partner, die meestal pas opeisbaar is als de partner overlijdt.

Zijn er geen partner en kinderen, dan erven de ouders en broers en zussen. Daarna komen de grootouders en hun afstammelingen, zoals ooms, tantes, neven en nichten, en daarna de overgrootouders.

Vind een erfrechtspecialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over erfrecht en testament