Naar de inhoud
Je erfenis vooraf regelen
ErfrechtDossierErfbelasting en erfenis · 86 artikelen

Je erfenis en nalatenschap vooraf regelen: zo pak je het aan

4 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door Sfeerbeeld bij Je erfenis en nalatenschap vooraf regelen: zo pak je het aanAmisha Mannak-SoeratramBijgewerkt

In het kort

  • Regel je niets, dan bepaalt de wet wie je erfgenamen zijn.
  • Met een testament bij de notaris leg je zelf vast wie wat krijgt en wie de afwikkeling regelt.
  • Persoonlijke spullen en je uitvaartwensen kun je vastleggen in een codicil of wensenboek.
  • Zet ook je bezittingen, schulden, verzekeringen en wachtwoorden op een rij.

Wie krijgt wat als jij er niet meer bent? Lees hoe een erfenis wordt verdeeld zonder testament, wat je vooraf kunt regelen met testament, executeur en codicil, en hoe je dat stap voor stap aanpakt.

Wie krijgt wat als jij er niet meer bent? Daar sta je liever niet bij stil. Toch scheelt het je nabestaanden veel zorgen, tijd en soms ruzie als je je erfenis vooraf regelt. In dit artikel lees je hoe een erfenis wordt verdeeld als je niets regelt, wat je wel kunt vastleggen en hoe je dat aanpakt.

Hoe wordt een erfenis verdeeld zonder testament?

Heb je geen testament, dan geldt het wettelijk erfrecht. In het kort komt het erop neer dat eerst je echtgenoot of geregistreerd partner en je kinderen erven. Zijn die er niet, dan komen je ouders, broers en zussen in beeld, en daarna verdere familie.

Laat je een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen achter, dan krijgt de partner in de regel de bezittingen. De kinderen hebben dan een vordering op hun deel, die pas later opeisbaar is, meestal na het overlijden van de langstlevende. Zo hoeft de partner bijvoorbeeld niet het huis te verkopen.

Woon je samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan erft je partner zonder testament niets. Dat is voor veel mensen een verrassing. Lees meer in wat erft een partner met alleen een samenlevingscontract?

Waarom je erfenis vooraf regelen?

  • Duidelijkheid. Je nabestaanden weten wat jouw wensen zijn. Dat voorkomt discussie.
  • Je kiest zelf. Je kunt iemand iets nalaten die volgens de wet niet erft, zoals een samenwonende partner, een stiefkind, een vriend of een goed doel.
  • Minder werk en kosten. Een goed geregelde nalatenschap is meestal sneller af te wikkelen.
  • Bescherming. Je kunt bijvoorbeeld een voogd aanwijzen voor minderjarige kinderen.

Wat kun je vooraf regelen?

Een testament

In een testament leg je vast wie je erfgenamen zijn en hoe je bezittingen worden verdeeld. Een testament maak je altijd bij de notaris. Je kunt het later aanpassen als je situatie verandert. Lees meer in wat is een testament en waar sluit je dat af?

Een executeur

In je testament kun je een executeur benoemen. Dat is de persoon die na je overlijden de nalatenschap afwikkelt, bijvoorbeeld de rekeningen betaalt en de belastingaangifte doet. Kies iemand die je vertrouwt en die dit aankan. Dat kan een familielid zijn, maar ook een professional.

Een codicil

Een codicil is een handgeschreven, gedateerd en ondertekend document. Hierin kun je bijvoorbeeld vastleggen wie je sieraden, kleding of inboedel krijgt en wat je uitvaartwensen zijn. Geld of een huis kun je er niet mee nalaten. Lees meer in wat is een codicil en is het rechtsgeldig?

Een levenstestament

Een levenstestament gaat niet over na je overlijden, maar over de periode dat je zelf geen beslissingen meer kunt nemen, bijvoorbeeld door dementie. Je wijst dan iemand aan die je financiële en medische zaken mag regelen. Ook dit leg je vast bij de notaris.

Schenken bij leven

Je kunt al tijdens je leven geld of spullen schenken. Daarvoor gelden vrijstellingen en regels. Wil je dit doen om erfbelasting te beperken, laat je dan goed adviseren. Elke situatie is anders.

Stappenplan: zo regel je je nalatenschap

  1. Maak een overzicht van je bezittingen, schulden, verzekeringen, pensioen en abonnementen.
  2. Bedenk wie je wat wilt nalaten en wie de afwikkeling moet regelen.
  3. Maak een afspraak met een notaris voor een testament en eventueel een levenstestament.
  4. Leg persoonlijke wensen en je uitvaartwensen vast, bijvoorbeeld in een codicil of wensenboek.
  5. Vergeet je digitale nalatenschap niet, zoals accounts en wachtwoorden.
  6. Vertel je naasten waar ze alles kunnen vinden.
  7. Kijk elke paar jaar of alles nog klopt, zeker na een huwelijk, scheiding of geboorte.

Hulp bij het regelen van je erfenis

Een notaris kan je goed adviseren over testament en erfrecht. In onze bedrijvengids vind je specialisten in erfrecht en nalatenschap.

Hoeveel erfbelasting betaal je? Alle vrijstellingen en tarieven voor 2026, met rekenvoorbeelden, lees je in erfbelasting 2026: tarieven en vrijstellingen. Je eigen situatie reken je uit met de gratis erfbelasting-calculator.

Veelgestelde vragen

Hoe wordt een erfenis verdeeld als er geen testament is?

Dan geldt het wettelijk erfrecht. Eerst erven de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. De partner krijgt meestal de bezittingen, de kinderen krijgen een vordering die later opeisbaar is.

Kun je een erfenis regelen zonder notaris?

Een testament kan alleen bij de notaris. Persoonlijke spullen en uitvaartwensen kun je wel zelf vastleggen in een codicil.

Wat is het verschil tussen een erfenis en een nalatenschap?

De nalatenschap is alles wat iemand achterlaat: bezittingen en schulden. De erfenis is het deel dat een erfgenaam daarvan krijgt.

Je erfenis vooraf regelen is best een pittig klusje, maar het heeft veel voordelen voor jezelf en je nabestaanden. Overleg met een notaris en leg je wensen duidelijk vast. Zo weten je dierbaren later precies wat jij wilde.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Kan ik mijn uitvaart volledig zelf betalen vooraf?

Ja, via een uitvaartonderneming kun je je uitvaart vooraf betalen. Je legt je wensen vast en de kosten worden berekend op basis van de huidige tarieven. Het bedrag wordt gestort in een depot of garantiefonds zodat het veilig is bij eventueel faillissement van de uitvaartondernemer. Dit geeft zekerheid over de kosten en ontlast nabestaanden financieel.

Bekijk deze vraag

Wat is de eerste stap bij het afwikkelen van een erfenis?

De eerste stap is via een notaris het Centraal Testamentenregister raadplegen om te controleren of er een testament is. Vervolgens stelt de notaris een verklaring van erfrecht op waarmee je bankrekeningen kunt deblokkeren.

Vind een erfrechtsspecialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat is een nalatenschap?

Een nalatenschap is alles wat een overledene achterlaat: bezittingen zoals geld, sieraden, onroerend goed en voertuigen, maar ook schulden. Erfgenamen erven beide tenzij zij de erfenis verwerpen.

Vind een nalatenschap specialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Hoe werkt de verdeling van een erfenis zonder testament?

Zonder testament bepaalt de wet wie erft. Dit heet wettelijke erfopvolging. De eerste groep erfgenamen is de partner samen met de kinderen. Zij erven elk een gelijk deel. Door de wettelijke verdeling krijgt de partner wel alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen een vordering op de partner, die meestal pas opeisbaar is als de partner overlijdt.

Zijn er geen partner en kinderen, dan erven de ouders en broers en zussen. Daarna komen de grootouders en hun afstammelingen, zoals ooms, tantes, neven en nichten, en daarna de overgrootouders.

Vind een erfrechtspecialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over erfrecht en testament

Een volgende stap

Erfdeelberekenaar

Reken uit wie wat erft volgens het Nederlandse erfrecht.

Open de erfdeelberekenaar →

Ondernemers in Erfrecht die hierbij kunnen helpen

Alle ondernemers in Erfrecht in de gids →

Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.