Kunnen stervenden ons nog horen? Dit laat onderzoek zien

In het kort

• Onderzoekers van de University of British Columbia ontdekten dat de hersenen van stervenden nog op geluid reageren, ook als ze niet meer aanspreekbaar zijn.
• Dat ondersteunt het oude idee dat het gehoor een van de laatste zintuigen is dat verdwijnt.
• Of iemand ook begrijpt wat er gezegd wordt, weten we niet.
• Blijf dus praten, zingen of muziek draaien aan het sterfbed. Je aanwezigheid en stem kunnen troost geven.

Een onderzoek uit Canada werpt licht op een intrigerend aspect van het stervensproces: het vermogen van mensen in de stervensfase om geluiden waar te nemen, zelfs in hun laatste uren. Deze bevindingen benadrukken het belang van communicatie en aanwezigheid rondom het sterfbed, zelfs wanneer een persoon niet meer in staat is om te reageren.

Belang van communicatie in de stervensfase

Het onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers van de Universiteit van Brits-Columbia in samenwerking met St. John Hospice in Vancouver, richtte zich op het fenomeen van auditieve waarneming bij palliatieve patiënten in de laatste levensfase. Door middel van elektro-encefalografie (EEG), een techniek die de elektrische activiteit in de hersenen registreert, ontdekten de onderzoekers dat de hersenen van mensen in de stervensfase nog steeds reageren op geluiden van buitenaf.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Troostende aanwezigheid: Impact van geluiden

De bevindingen van dit onderzoek hebben belangrijke implicaties voor zorgverleners en familieleden van mensen in de laatste levensfase. Het suggereert dat het voortzetten van gesprekken en het aanbieden van troost via geluiden en stemmen waardevol kan zijn voor de stervenden, zelfs als ze niet meer kunnen reageren. Dit onderstreept de waarde van menselijke aanwezigheid en het uiten van liefde en steun, zelfs in de laatste momenten van iemands leven.

Bewustzijn in de laatste momenten

Hoewel het onderzoek aantoont dat mensen in de stervensfase in staat zijn om geluiden waar te nemen, benadrukken de onderzoekers dat dit niet automatisch betekent dat ze de betekenis van wat ze horen begrijpen. Het roept nieuwe vragen op over het bewustzijn en de ervaringen van mensen in de laatste levensfase.

Is horen het laatste zintuig dat verdwijnt?

In de zorg wordt al lang gezegd dat het gehoor als laatste verdwijnt. Dit onderzoek ondersteunt dat idee: de hersenen van stervende patiënten die niet meer reageerden, lieten op geluid soortgelijke reacties zien als bij gezonde mensen. Het is wel een klein onderzoek. Of iemand alles nog meekrijgt, is daarom niet zeker.

Wat kun je zeggen tegen een stervende?

• Vertel wie je bent als je binnenkomt.
• Praat rustig en gewoon, ook over alledaagse dingen.
• Zeg wat je nog wilt zeggen: dank je wel, het spijt me, ik hou van je, of dat iemand mag gaan.
• Draai muziek die de stervende mooi vond of lees iets voor.
• Praat niet over de stervende alsof hij of zij er niet bij is.

Meer tips lees je in wat zeg je vooral niet tegen een stervende en wat is stervensbegeleiding.

Kort samengevat

Dit onderzoek benadrukt het belang van communicatie en troost bij palliatieve zorg. Door aanwezig te zijn en te blijven praten met mensen in de laatste levensfase, kunnen we mogelijk een bron van steun en comfort bieden tijdens hun laatste momenten.

Veelgestelde vragen

Kan iemand in coma of tijdens palliatieve sedatie nog horen?

Dat is niet met zekerheid te zeggen. Het onderzoek laat zien dat de hersenen van niet-reagerende stervenden nog op geluid reageren. Daarom raden zorgverleners vaak aan om te blijven praten.

Begrijpt een stervende wat je zegt?

Dat weten we niet. De hersenen reageren op geluid, maar of iemand de woorden ook begrijpt, kon het onderzoek niet aantonen.

Waar is het onderzoek gedaan?

Aan de University of British Columbia in Canada, met patiënten van St. John Hospice in Vancouver. De resultaten verschenen in 2020 in het tijdschrift Scientific Reports.